OPEC Nedir, Görevleri Nelerdir? OPEC Petrol Piyasasını Nasıl Etkiler?

Petrol fiyatlarının belirlenmesinde oldukça etkili olan OPEC son zamanlarda yükselen petrol fiyatları sebebiyle birçok kişi tarafından merak edilmektedir. Bağdat Konferansı’nda kurulması kararlaştırılan OPEC; İran, Irak, Kuveyt, Suudi Arabistan ve Venezuela tarafından kuruldu. Bu ülkeler, OPEC’in kurucu üyeleridir. Peki günümüzde 14 üye ülkeden oluşan OPEC nedir, petrol fiyatlarını nasıl etkiler?

OPEC Nedir?

OPEC, ABD’den Exxon, Mobil, Chevron, Gulf, Texaco, Hollanda-İngiliz ortaklığı Shell ve İngiliz BP uluslararası petrol şirketlerinin ham petrol fiyatlarını düşük tutarak üretici ülkelere düşük ödeme yaparken kendilerinin yüksek kârlar elde etmelerine tepki olarak kurulan bir örgüttür.

14 Eylül 1960 tarihinde kurulan OPEC’in açılımı, Organization of Petroleum Exporting Countries şeklindedir. Ülkemizde ‘Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü’ olarak bilinen OPEC, kurulduğu ilk yıllarda petrol fiyatları üzerindeki etkisi oldukça sınırlıydı. Ancak OPEC’in 1973 yılında Arap-İsrail savaşı sırasında ABD’nin İsrail’e desteğine tepki olarak petrol ambargosu uygulamaya başlamasıyla petrol fiyatlarının belirlenmesinde etkili olmaya başladı.

1962 yılında örgütün başına Suudi Arabistan Petrol Bakanı Şeyh Ahmed Zeki Yamani’nin geçmesi ile OPEC, dünya petrol piyasasında önemli bir etki haline geldi. Petrol üreticileri için adil ve istikrarlı fiyatlar sağlamak konusunda çeşitli çalışmalar sürdüren OPEC aynı zamanda petrol tüketicisi ülkelerin petrol arzını ekonomik ve düzenli bir şekilde karşılayan bir örgüttür. Örgütün bir diğer amacı ise petrolden elde edilen geliri, petrol sektöründe yatırıma dönüştürerek üye ülkeler arasında bütünlüğü ve eş güdümü sağlamaktır.

OPEC Petrol Piyasasını Nasıl Etkiler?

Günümüzde Angola, Nijerya, Libya, Cezayir, Gabon, Sudan, Venezuela, Ekvador, Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri, Katar, Kuveyt, İran, Irak gibi ülkelerin bulunduğu OPEC (Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü), dünya petrol piyasasında etkili bir konumdadır. Ancak OPEC, aldığı kararları bir gün gecikmeli açıkladığından, OPEC ortalaması piyasadaki güncel petrol fiyat hareketlerini tam anlamıyla yansıtmaz.

Aralarında Suudi Arabistan, Kuveyt ve Nijerya gibi ülkelerin bulunduğu petrol üretici ülkeler, kendi fiyatlarını Viyana’da bulunan Merkeze bildirir. Merkez de 14 üyenin fiyatlarından ortalama bir fiyat çıkarır. Ardından bu fiyatı, piyasaya sunar.